Rada Europejska to główny, polityczny i ponadpaństwowy organ Unii Europejskiej. Tworzą ją szefowie państw i rządów państw członkowskich oraz przewodniczący Komisji UE, którzy spotykają się przynajmniej dwa razy w roku na tzw. szczytach europejskich. Na początku ich spotkania nie były regularne, taki charakter przybrały dopiero od Konferencji w Paryżu, w grudniu 1974 r. Wtedy to szefowie państw i rządów ustalili, że jako Rada Europejska, będą zbierać się dwa razy w roku.
Ramy prawne
Działalność Rady nie jest ściśle sformalizowana,
jednak istnieją przpepisy, które budują ramy prawne dla jej
funkcjonowania. Pierwszą, formalną podstawę prawną dla Rady Europejskiej
stworzył Jednolity Akt Europejski (art.
2 JAE) (1986), zmieniony następnie przez traktat z Maastricht (1992).
Skład
Oprócz szefów państw i rządów państw członkowskich oraz
przewodniczącego Komisji UE w spotkaniach Rady uczestniczą również
ministrowie spraw zagranicznych i jeden członek Komisji. Status gościa w
Radzie posiada przewodniczący Parlamentu Europejskiego. Planowaniem i
koordynacją prac Rady zajmuje się Sekretariat Generalny.
Miejsce spotkań
Traktat z Nicei wprowadził zasadę, że szczyty
Rady Europejskiej będą się odbywać tylko w Brukseli. Do tej pory miejscem
spotkań Rady były miasta państw sprawujących w danym czasie przewodnictwo
w Unii Europejskiej. Jeżeli pojawi się problem, który nie może być
odłożony, mogą być organizowane nadzwyczajne spotkania Rady.
Zadania
Rada Europejska wyznacza kierunki rozwoju Unii
Europejskiej i strategię jej działania, wskazuje możliwości poszerzenia
współpracy na nowe obszary. Omawia ona najważniejsze kwestie polityczne i
gospodarcze (art.
99, ust. 2), rozstrzyga powstające kontrowersje i decyduje o wspólnej
polityce zagranicznej i bezpieczeństwa (art.
13 Traktatu o Unii Europejskiej). Rada decyduje o stowarzyszeniu
nowych państw, czy poszerzeniu Unii Europejskiej.
W 1981 r. Margaret Thatcher wprowadziła zwyczaj relacjonowania Parlamentowi Europejskiemu wyników spotkań na szczycie przez szefa rządu państwa będącego gospodarzem szczytu.
Pomimo wymienionych wyżej obowiązków Rada jest organem niezależnym, nie jest odpowiedzialna przed Parlamentem i nie podlega kontroli Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Wyciąg z jednolitego aktu europejskiego
(art. 2 JAE, art. 4, art. 13 Traktatu UE, art. 99 Traktatu UE)
art. 2 JAE
W skład Rady Europejskiej wchodzą szefowie państw lub rządów Państw Członkowskich oraz przewodniczący Komisji Wspólnot Europejskich. Są oni wspierani przez ministrów spraw zagranicznych Państw Członkowskich i członka Komisji.
Rada Europejska zbiera się co najmniej dwa razy w roku.
Wyciąg z traktatu o Unii Europejskiej
Artykuł 4
Rada Europejska nadaje Unii impulsy niezbędne do jej rozwoju i określa w tej mierze ogólne kierunki polityczne.
W skład Rady Europejskiej wchodzą szefowie państw lub rządów Państw Członkowskich oraz przewodniczący Komisji. Towarzyszą im ministrowie spraw zagranicznych Państw Członkowskich i członek Komisji. Rada Europejska zbiera się co najmniej dwa razy w roku pod przewodnictwem szefa państwa lub rządu Państwa Członkowskiego, które przewodniczy Radzie.
Rada Europejska składa Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie po każdym swym spotkaniu oraz roczne sprawozdanie pisemne o postępach dokonanych przez Unię.
(...)
"Artykuł 13
1. Rada Europejska określa zasady i ogólne wytyczne wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, łącznie ze sprawami mającymi wpływ na kwestie polityczno-obronne.
2. Rada Europejska decyduje o wspólnych strategiach wprowadzanych w życie przez Unię w dziedzinach, w których Państwa Członkowskie mają ważne wspólne interesy.
Wspólne strategie określają ich cele, czas trwania i środki, które mają być przekazane do dyspozycji przez Unię i Państwa Członkowskie.
3. Na podstawie określonych przez Radę Europejską ogólnych wytycznych Rada podejmuje decyzje niezbędne do określenia i wprowadzenia w życie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Rada zaleca Radzie Europejskiej przyjęcie wspólnych strategii i wprowadza je w życie, zwłaszcza przyjmując wspólne działania i wspólne stanowiska.
Rada zapewnia jednolitość, spójność i skuteczność działań Unii."
Wyciąg z taktatu ustnawiającego wspolnotę europejską
(...)
2. Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na zalecenie Komisji, opracowuje projekt ogólnych kierunków polityk gospodarczych Państw Członkowskich i Wspólnoty oraz składa sprawozdanie Radzie Europejskiej.
Rada Europejska, na podstawie sprawozdania Rady, debatuje nad konkluzją w sprawie ogólnych kierunków polityk gospodarczych Państw Członkowskich i Wspólnoty.
Na podstawie tej konkluzji Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną,
przyjmuje zalecenie określające te ogólne kierunki. Rada informuje
Parlament Europejski o swoim zaleceniu. "
źródło: rzeczpospolita.pl